careerguide.nl

Een ander boekhoudstelsel creëert geen extra investeringsruimte

Blog
15-09-2026
Diederik Dicou
Een overstap naar een baten-lastenstelsel maakt extra overheidsinvesteringen niet vanzelf betaalbaar. Volgens Diederik Dicou, directeur Begrotingszaken bij het ministerie van Financiën, blijft meer investeren uiteindelijk een politieke keuze over belastingen, uitgaven en tekorten.

Bij een baten-lastenstelsel worden investeringen over meerdere jaren afgeschreven, terwijl ze in het dominante kasstelsel direct als uitgave worden geboekt. Dicou stelt dat zo’n wijziging voor de rijksbegroting relatief weinig verandert, omdat meer dan negentig procent volgens hem bestaat uit consumptieve uitgaven en overdrachten. Ook overheidsinvesteringen verdienen zichzelf vanuit het perspectief van de schatkist niet automatisch terug: hogere economische groei kan extra belastinginkomsten opleveren, maar tegelijkertijd overheidsuitgaven verhogen. Bovendien verdwijnt bij structureel investeren een belangrijk boekhoudkundig verschil, omdat ieder jaar nieuwe investeringen én afschrijvingen uit eerdere jaren terugkomen. 

Dicou wijst daarnaast op het risico dat een aparte behandeling van investeringen de prikkel vergroot om steeds meer uitgaven als investering te classificeren. Zijn centrale punt is daarom dat boekhoudregels de economische afweging niet kunnen vervangen. Wie structureel meer publieke middelen aan infrastructuur, onderwijs of andere investeringen wil besteden, moet daarvoor volgens hem elders financiële ruimte creëren, belastingen aanpassen of hogere tekorten accepteren. De discussie over investeren gaat daarmee uiteindelijk niet primair over boekhouden, maar over de verdeling van publieke middelen tussen huidige en toekomstige uitgaven.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op site ESB.