careerguide.nl

Beter boekhouden geeft overheid nog geen extra ruimte

Blog
16-10-2026
Pieter Hasekamp
Een baten-lastenstelsel geeft de Rijksoverheid beter inzicht in haar investeringen, maar geen extra financiële ruimte. Dat stelt CPB-directeur Pieter Hasekamp in reactie op kritiek dat het kasstelsel investeringen afremt.

Critici, onder wie Peter Wennink, noemen de begroting op kasbasis middeleeuws. Investeringen drukken direct volledig op het tekort, terwijl bedrijven de kosten over jaren spreiden. Hasekamp erkent dat een baten-lastenstelsel beter inzicht geeft en beter aansluit bij gemeenten en het buitenland. Maar dat het kasstelsel investeringen belemmert, ziet hij niet terug in de cijfers. Nederland investeert zo’n 3,5 procent van het bbp in wegen, gebouwen en andere kapitaalgoederen, meer dan België en Duitsland. Dat aandeel bleef dankzij het trendmatige begrotingsbeleid opvallend stabiel.

Bovendien loont meer investeren niet vanzelf. Of investeringen in grote maatschappelijke opgaven voldoende opleveren, is vooraf onzeker, en lenen kost met rentes van 3 procent en hoger weer geld. Ook rendabele investeringen leveren de overheid lang niet altijd inkomsten op. Hasekamp waarschuwt daarnaast voor politieke verleiding: als regels het makkelijk maken, wordt elke uitgave een investering en loopt de schuld op. Opgaven op het gebied van defensie, wonen en energie vragen daarom om keuzes. Financiële ruimte ontstaat daarmee niet door anders te boeken, maar vooral door anders te kiezen.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op de site van het CPB.